Badania użyteczności stron internetowych (UX - user experience)

Przygotowując strony internetowe zawsze zwracamy szczególną uwagę na ich użyteczność. Wychodzimy z założenia, że serwis www jest środkiem od osiągnięcia wspólnych celów użytkowników i firmy. Musimy wiedzieć czy strona jest czytelna, prosta w obsłudze, czy w jasny sposób przekazuje informacje i zachęca do interakcji. Pełną odpowiedź na pytania możemy uzyskać podczas badań UX. Agencja Marketingowa Green House dysponuje wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na prowadzenia tego typu badań. Każdorazowo są one przygotowywane przez nasz zespół specjalistów z zakresu socjologii, psychologii i marketingu.

User experience (UX) to odczucia związane z korzystaniem z produktu. Projektowanie skoncentrowane na użytkowaniu wychodzi ku oczekiwaniom i potrzebom odbiorców. Oznacza to, że produkt powinien być przyjazny, zrozumiały i ergonomiczny. Zgodnie z założeniami UX ważny jest aspekt emocjonalny, to jakie reakcje i wrażenia towarzyszą korzystaniu z produktu. Jeśli klient korzysta ze strony internetowej z uśmiechem na twarzy, szybko odnajduje potrzebne informacje i chętnie do niej wraca, to możemy powiedzieć o dobrym UX strony.

W lepszym poznaniu emocji i potrzeb klientów pomocą służą badania UX. Głównym celem badań jest poznanie potrzeb użytkowników, kontekstu korzystania z produktu i wychwycenie ewentualnych problemów podczas użytkowania badanego produktu.

Pod kątem UX najczęściej testuje się strony internetowe i aplikacje, ale można również badać produkty i usługi nie związane z IT, jeśli tylko zależy nam na ich przejrzystości i łatwości obsługi.

Badania UX można wykonywać na rożnych etapach projektu.

  • Możemy przed wprowadzeniem innowacji zbadać jakie są potrzeby i zachowania użytkowników. Kto będzie korzystał z produktu? Dlaczego będzie to robić? W jaki sposób będzie go używał? Odpowiedzi na te pytania dają konkretne wytyczne, którymi można się kierować tworząc nowy produkt.
  • Możemy zlecić przetestowanie funkcjonującej już strony internetowej/prototypu nowej strony internetowej lub zoptymalizować usługę czy produkt już istniejący.

Proces badawczy przebiega zgodnie z poniższymi etapami.

1. Wspólnie z klientem analizujemy konkretny problem i określamy grupę docelową badania.

2. Opracowujemy koncepcję badania i wykorzystując opisane poniżej metody badawcze zbieramy dane.

3. Analizujemy wyniki badań, weryfikujemy hipotezy (jeśli mamy czas i budżet kontynuujemy badanie w grupie docelowej uwzględniając nowe hipotezy i uwagi respondentów).

4. Wnioski z badań przedstawiamy w raporcie, który zawiera rekomendacje oparte na doświadczeniach użytkowników. Na ich podstawie można podejmować dalsze działania udoskonalające produkt czy usługę.

Podczas badań stosujemy poniższe metody i techniki badawcze:

moderowane testy z użytkownikami – Jest to obserwacja uczestnicząca i wywiad w jednym. Chodzi tu o testowanie rzeczy z udziałem ludzi, którzy mogą z nich korzystać. Respondenci w obecności moderatora wykonują polecenia polegające na konkretnych działaniach na testowanej stronie. Badanie odbywa się na podstawie wcześniej opracowanego scenariusza. Moderator obserwuje zachowania użytkowników, widzi jakie zadania sprawiają trudność, dopytuje, odnotowuje sugestie i mierzy czas realizacji poleceń. Działania podejmowane na stronie są nagrywane.

niemoderowane testy z użytkownikami – czyli testy bez ingerencji moderatora. Użytkownicy podejmują działania na stronie internetowej samodzielnie. Badacz analizuje dane korzystając z programu, który nagrywa pulpit, twarz i głos respondentów. Zaletą tej metody jest działanie respondentów w naturalnych warunkach. Wadą fakt, że moderator nie może na bieżąco dopytać użytkownika o nurtujące go kwestie, a po wykonaniu zadań użytkownikowi trudno jest przypomnieć sobie konkretne zadania i problemy z nimi związane.

eye tracking – Jest to narzędzie badawcze, które pozwala na dopełnienie informacji zebranych podczas testów użyteczności. Użytkownik wykonuje zadania na stronie, a specjalne urządzenie – eyetracker odnotowuje ruch jego gałek ocznych. W efekcie powstaje mapa miejsc na stronie, które najczęściej przykuwają uwagę badanego.

kwestionariusz ankiety – Jest to popularne narzędzie do zbierania danych, przydatne gdy chcemy poznać opinię i odczucia dotyczące konkretnego zagadnienia. Trzeba pamiętać, że wypowiedzi respondentów mają często charakter deklaratywny i do zdobycia informacji o konkretnych zachowaniach lepiej nadają się testy użyteczności. W badaniach UX ankiety wykorzystuje się w początkowej fazie badań jako generator pomysłów lub do wyszukania odpowiednich osób do testów użyteczności.

Projektowanie skoncentrowane na użytkowniku (ang. user-centered design – UCD) jest ważne, ponieważ pomaga w podejmowaniu właściwych decyzji, usprawnia rozwiązania i sprawdza ich poprawność. Dzięki badaniom działamy na podstawie zweryfikowanych danych dotyczących naszego produktu, a nie intuicji, czy ogólnych teorii na temat tworzenia stron internetowych. Celem badań jest usprawnienie produktu i i dowiedzenie się czegoś więcej o tym jak jest używany. Często nawet kilka drobnych zmian na stronie wpływa na jakość korzystania z niej przez użytkowników.